Pamiętacie czasy podstawówki, kiedy na lekcjach przyrody uczono nas jak wyznaczać północ, jak używać kompasu czy co zrobić kiedy zgubimy się w lesie? Pamiętam, że były to jedne z ciekawszych zajęć, które wszyscy lubiliśmy.
Dziś w dobie elektroniki, często zdarza się nam zapominać o podstawowych zasadach i odpowiednim przygotowaniu do wyprawy. Większość z nas w awaryjnej sytuacji bez telefonu by nie przetrwała. W dzisiejszym artykule cofnę się kilkanaście lat wstecz i opiszę kilka prostych sposobów na wyznaczenie północy bez kompasu:
Wyznaczenie północy za pomocą cienia
Do tego sposobu potrzebny będzie wam patyk i kawałek ziemi. Patyk bądź inny przedmiot wbity w ziemię będzie rzucał swój cień. Zaznaczacie koniec tego cienia kamykiem lub narysujcie w tym miejscu krzyżyk. Następnie czekacie 10-15 minut. Po tym czasie cień nieznacznie się przesunie. Ponownie oznaczacie jego koniec. Teraz wystarczy tylko narysować linię pomiędzy wyznaczonymi punktami.
Słońce porusza się ze wschodu na zachód, więc pierwszy koniec linii wyznacza zachód, a drugi wschód. Stajemy tyłem do linii, tak by lewa noga była przy zachodnim punkcie, a prawa przy wschodnim. W ten sposób ustawicie się w kierunku północnym.
Dokładniejsza metoda z cieniem
Ustawiacie kijek prostopadle do powierzchni i tak jak wcześniej oznaczacie koniec cienia. W tym przypadku zaznaczacie wasz punkt rano lub przynajmniej godzinę przed południem. Następnie musicie znaleźć przedmiot lub sznurek tej samej długości co cień. Wykonujecie pomiary długości cienia co 10-20 minut.
Przed południem długość cienia jest mniejsza, a po południu rośnie. Mierzycie kolejne cienie i gdy zobaczycie, że cień ma taką samą długość jak początkowy, oznaczacie to miejsce. Następnie narysujcie linię łączącą oznaczone punkty. Kiedy staniecie lewą nogą na pierwszym punkcie, a prawą na drugim, będziecie zwróceni twarzą do północy.
Wykorzystaj gwiazdy: półkula północna
Do wyznaczenia kierunku północnego posłużyć mogą wam też gwiazdy. Wystarczy, że zlokalizujecie gwiazdę polarną na niebie. Jest ona ostatnią gwiazdą w konstelacji Małej Niedźwiedzicy.
Jeśli nie możecie jej dostrzec, spróbujcie znaleźć Wielki Wóz. Ostatnie dwie gwiazdy Wielkiego Wozu tworzą linię prostą wskazującą gwiazdę polarną. Następnie możecie narysować wyimaginowaną linię od gwiazdy polarnej do ziemi, która wskaże wam północ. Znajdźcie tylko jakiś punkt, który przez nią przechodzi, by mieć konkretne odniesienie.